Podczas projektowania i budowy prywatnego domu zawsze pojawia się kwestia ogrzewania i zapewnienia mieszkańcom domu ciepłej wody. Możliwość podłączenia do scentralizowanych systemów zaopatrzenia w ciepło i wodę ułatwia zadanie. Gdy nie jest to możliwe, problem ten rozwiązuje się za pomocą autonomicznych (indywidualnych) systemów grzewczych. Organizując, należy wziąć pod uwagę wymagania dotyczące kotłowni w prywatnym domu.
Projektując pomieszczenia pod instalacje ciepłownicze i wodociągowe, stosuje się aktualne standardy stanowe i inną dokumentację regulacyjną.
W zależności od użytego źródła ciepła, jego charakterystyki (gabaryty, poziom hałasu podczas pracy) oraz zaleceń dostawcy, urządzenia grzewcze można umieścić zarówno na zewnątrz domu (w oddzielnym budynku lub w dobudówce do domu), jak i wewnątrz, przeznaczając oddzielny pokój.
Wykaz wymagań dla poszczególnych kotłowni ustalany jest na podstawie rodzaju stosowanego paliwa, umiejscowienia kotła oraz zaleceń producenta. Ze względu na rodzaj stosowanego paliwa kotły dzielimy na gazowe, na paliwo stałe (węgiel, drewno opałowe, torf, pellet), elektryczne, na paliwo ciekłe (olej napędowy, olej opałowy).
Ogólne wymagania dla kotłowni wszystkich typów
- Ściany i podłogi należy wykończyć materiałami niepalnymi.
- Zabrania się przechowywania substancji i materiałów palnych w tym samym pomieszczeniu, w którym znajdują się urządzenia grzewcze.
- Drzwi prowadzące z kotłowni muszą być ognioodporne.
- Dobór komina i systemu wentylacji odbywa się na podstawie danych dotyczących mocy urządzenia grzewczego, rodzaju stosowanego paliwa, a także zaleceń producenta sprzętu.
- Wokół urządzenia grzewczego należy pozostawić wystarczającą ilość miejsca na jego konserwację i tankowanie. Wielkość obszaru serwisowego dobierana jest na podstawie zaleceń producenta.
Wymagania dla systemów z kotłem gazowym
Gaz będący paliwem dla tego typu urządzeń grzewczych jest materiałem wybuchowym, dlatego też instalowanym w kotłowni grzejnikom gazowym stawiane są rygorystyczne wymagania:
- Zabrania się montażu urządzenia bezpośrednio w pomieszczeniach mieszkalnych.
- Sufit powinien znajdować się na wysokości co najmniej 2,2 m od podłogi.
- Każdy moduł grzewczy powinien mieć powierzchnię większą niż 4 m2.
- Szerokość drzwi w świetle powinna wynosić co najmniej 0,8 m.
- Kotłownia musi być wyposażona w konstrukcje łatwe do usunięcia. Najczęściej swoją rolę spełniają okna. Powierzchnię przeszklenia ustala się obliczeniowo, na każdy 1 m3 pomieszczenia potrzeba 0,03 m3 okien.
- Konieczne jest zapewnienie dwóch kanałów dla komina: jednego dla samego komina i drugiego (25 cm poniżej) dla technologicznej konserwacji komina.
- Kurs wymiany powietrza wynosi co najmniej trzy.
Wymagania dla instalacji z kotłem na paliwo stałe
Generatory ciepła tego typu stanowią zagrożenie pożarowe.
- Minimalna odległość kotła od ściany wynosi 10 cm.
- Powierzchnia przeszkleń w kotłowni wynosi co najmniej 8 cm2 na 1 kW mocy kotła.
- Dla komina należy przewidzieć dwa kanały: jeden dla samego komina, a drugi (co najmniej 30 cm poniżej) do konserwacji technologicznej.
- Komin powinien mieć minimalną liczbę zagięć i nie powinien mieć zwężeń.
- Aby zmniejszyć przepuszczalność gazów, należy otynkować komin lub wzmocnić szyb komina rurą azbestowo-cementową.
- W przypadku urządzeń grzewczych zasilanych węglem kamiennym pomieszczenia muszą być wyposażone w hermetyczne urządzenia oświetleniowe.
Wymagania dla systemów z kotłem elektrycznym
Ten typ urządzeń grzewczych jest dość bezpieczny, dlatego wymagania dla takich kotłów są mniej rygorystyczne.
Cechą kotłów elektrycznych jest brak konieczności wyposażania kotłowni w wentylację nawiewno-wywiewną i komin, ponieważ ogrzewanie chłodziwa odbywa się bez procesów spalania. Zalety obejmują łatwość instalacji i konserwacji. Cechy konstrukcyjne kotłów elektrycznych pozwalają im pracować z wysoką wydajnością (w niektórych modelach do 99%).
Główną wadą systemów z elektrycznym generatorem ciepła jest duże zużycie energii i zależność od dostaw energii elektrycznej.
Przy wyborze mocy kotła można kierować się następującym przybliżonym obliczeniem: do ogrzania domu o powierzchni 200 m2 potrzeba 20 kW.
Wymagania dla systemów z kotłem na olej napędowy
Organizując system zaopatrzenia w ciepło za pomocą kotła na olej napędowy, nie są wymagane żadne specjalne pozwolenia ani atesty na instalację w kotłowni.
Głównym problemem podczas instalacji kotła na paliwo ciekłe jest jego terminowe zaopatrzenie w olej napędowy (DT). Zaleca się montaż zbiorników DT na zewnątrz budynku, ale dopuszcza się także montaż wewnątrz kotłowni.
Na sprawność generatora ciepła wpływa przede wszystkim jakość stosowanego paliwa. Do wytworzenia 100 kW ciepła z generatora diesla potrzeba średnio 10 litrów paliwa. Częstotliwość konserwacji komina wynosi raz w roku.
Dystrybucja rur do instalacji grzewczej
Wydajność systemu grzewczego zależy od wierności projektu i montażu przewodów rurowych, dlatego lepiej powierzyć taką pracę specjalistom.
Stosowanych jest kilka wariantów rurociągu: jedno- i dwururowy. Jednorurowy system grzewczy jest prostszy i wymaga mniejszej liczby rur. Wadą takiego systemu jest niemożność wyłączenia poszczególnych grzejników, ponieważ wszystkie urządzenia grzewcze są połączone szeregowo (rurociąg z kotła prowadzi do pierwszego grzejnika, od niego do drugiego i tak dalej). W przypadku dystrybucji dwururowej dopływ chłodziwa z generatora ciepła odbywa się przez jedną rurę, która przechodzi przez wszystkie ogrzewane pomieszczenia. Z tego rurociągu, poprzez trójniki, chłodziwo jest dostarczane bezpośrednio i powraca powrót z każdego grzejnika. Taki schemat pozwala wyposażyć każde urządzenie grzewcze w zawór odcinający, który w razie potrzeby umożliwi wyłączenie poszczególnych grzejników.
Przy dużej długości trasy grzewczej istnieje konieczność zainstalowania w kotłowni pomp obiegowych w celu zwiększenia prędkości przepływu chłodziwa w rurociągu.